Vorige week was een leuke en interessante week binnen mijn werkveld in de online kansspelwereld. Vanuit het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) doen we al jaren onderzoek naar ontwikkelingen binnen de online kansspelmarkt. Daarbij kijken we onder meer naar de omvang en werkwijze van illegale aanbieders en illegale affiliates.
We proberen die bevindingen niet alleen binnen de sector te delen, maar juist ook daarbuiten. Uiteindelijk is het belangrijk dat toezichthouders, politiek, media en andere betrokken partijen een goed beeld hebben van wat er op de illegale markt gebeurt.
In juni publiceerden we bijvoorbeeld samen met branchevereniging VNLOK een uitgebreid onderzoek naar illegale gokadvertenties op de platformen van Meta. Daarbij keken we onder andere naar wat Meta mogelijk verdient aan advertenties voor illegale online casino’s in Nederland. Onze voorzichtige schatting kwam uit op minimaal 10 miljoen euro per jaar. Daarbij hebben we nadrukkelijk aangegeven dat dit een absolute ondergrens is. Gezien de omvang van het probleem ligt het voor de hand dat het werkelijke bedrag aanzienlijk hoger is.
Ons onderzoek ‘organisch’ op BNR en NOS
Wanneer we zo’n onderzoek publiceren, proberen we daar uiteraard aandacht voor te krijgen. We versturen persberichten, zoeken contact met journalisten en maken soms gebruik van het ANP. Dat hoort er nu eenmaal bij wanneer je wilt dat onderzoeksresultaten ook buiten je eigen netwerk worden gezien.
Dat lukt de ene keer beter dan de andere. Eerdere onderzoeken van KVA haalden bijvoorbeeld al landelijke media als Trouw en de Volkskrant.
Juist daarom was het leuk om te zien wat er vorige week gebeurde. Ruim twee maanden na publicatie verscheen bij BNR een uitgebreid artikel over illegale gokadvertenties op de platformen van Meta. Daarin werd niet alleen naar ons verwezen, maar ook rechtstreeks gelinkt naar de publicatie op de website van KVA.
Dat gebeurde ditmaal zonder dat wij het onderzoek opnieuw onder de aandacht hadden gebracht. Het lijkt er dus op dat de journalist tijdens het onderzoek naar deze problematiek bij onze publicatie is uitgekomen en deze relevant genoeg vond om als bron mee te nemen. Dat is natuurlijk een mooi compliment voor het werk dat we doen.
Later kreeg het onderwerp nog meer landelijke aandacht toen ook de NOS berichtte over de problematiek rond illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram en daarbij eveneens verwees naar het onderzoek.
De aandacht voor ‘casino zonder Cruks’ is belangrijk
Los van de aandacht voor ons eigen onderzoek vond ik vooral de inhoudelijke insteek van de berichtgeving interessant.
BNR besteedde uitgebreid aandacht aan advertenties voor zogenoemde ‘casino’s zonder Cruks’. Dat zijn illegale goksites en illegale affiliates die zich expliciet presenteren als alternatief voor spelers die door hun registratie in het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (Cruks) niet meer bij legale Nederlandse aanbieders kunnen gokken.
Juist deze vorm van marketing vind ik bijzonder problematisch. Cruks bestaat om spelers te beschermen die tijdelijk afstand moeten nemen van gokken. Wanneer illegale aanbieders vervolgens actief adverteren met de boodschap dat die bescherming eenvoudig kan worden omzeild, richten zij zich feitelijk op een groep waarvan bekend is dat die extra kwetsbaar kan zijn.
Vanuit KVA hebben we de afgelopen jaren regelmatig aandacht gevraagd voor deze ‘casino zonder Cruks’-markt. Het is daarom goed om te zien dat ook landelijke media steeds uitgebreider stilstaan bij dit specifieke onderdeel van de illegale gokmarkt.
Meer aandacht voor de rol van Meta
Ook de rol van Meta blijft relevant. Uit verschillende onderzoeken blijkt inmiddels hoe groot de hoeveelheid illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram is. De Kansspelautoriteit geeft zelf aan maandelijks duizenden advertenties te signaleren en noemt de aanpak ervan vergelijkbaar met ‘mollenmeppen’: na verwijdering verschijnen nieuwe advertenties of accounts vaak snel weer.
VNLOK heeft inmiddels aangekondigd juridische stappen tegen Meta te ondernemen. De discussie over de verantwoordelijkheid van grote online platformen bij het tegengaan van illegale gokreclame zal daarmee voorlopig niet verdwijnen.
Wat mij betreft is het vooral belangrijk dat daarbij niet uit het oog wordt verloren waarom deze discussie wordt gevoerd. Illegale aanbieders hoeven zich niet te houden aan de Nederlandse regels rond spelersbescherming, reclame en Cruks. Juist kwetsbare spelers kunnen daardoor worden blootgesteld aan risico’s waartegen de gereguleerde markt hen probeert te beschermen.
Dat ons onderzoek vorige week via BNR en vervolgens de NOS opnieuw onder de aandacht kwam, was voor KVA en VNLOK natuurlijk mooi. Maar belangrijker is dat daarmee ook de bredere problematiek opnieuw zichtbaar werd.
Hopelijk draagt die aandacht eraan bij dat de omvang van de illegale online gokmarkt, en in het bijzonder de manier waarop kwetsbare spelers worden benaderd, steeds beter op het netvlies komt te staan bij politiek, toezichthouders en andere betrokken partijen.
