De commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven van de Tweede Kamer heeft geoordeeld dat het burgerinitiatief Stop de Postcode Loterij van YouTuber Rick ‘Serpent’ Broers voldoet aan alle procedurele en inhoudelijke eisen. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor behandeling van het initiatief in de Tweede Kamer. De commissie adviseert om het dossier door te sturen naar de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid.
Het burgerinitiatief richt zich niet op het verbieden van de Nationale Postcode Loterij, maar op een aanpassing van de regels rondom loterijen waarbij psychologische druk een belangrijke rol speelt. Volgens Broers moeten consumenten beter worden beschermd tegen spelmechanismen die inspelen op de angst om een prijs mis te lopen.
Burgerinitiatief tegen de huidige opzet van de Postcode Loterij
Rick Broers diende het burgerinitiatief op 12 mei 2026 in onder de naam Stop de Postcode Loterij. Volgens de initiatiefnemer maakt de huidige opzet van de Postcode Loterij gebruik van het zogenoemde fear of missing out (FOMO). Niet-deelnemers kunnen namelijk achteraf ontdekken dat hun postcode een prijs heeft gewonnen, waardoor zij het gevoel krijgen dat zij een grote kans hebben gemist.
Volgens Broers is deze vorm van kansspelaanbod anders dan bij traditionele loterijen, omdat niet alleen deelnemers, maar ook niet-deelnemers actief worden geconfronteerd met gemiste prijzen. Hij vindt dat dergelijke psychologische prikkels onvoldoende worden gereguleerd in de huidige Wet op de kansspelen.
Twee voorstellen om de Wet op de kansspelen aan te passen
In het burgerinitiatief worden twee concrete wijzigingen voorgesteld.
Geen prijzen op basis van gedeelde kenmerken
Het eerste voorstel is een verbod op kansspelsystemen waarbij prijzen worden toegekend op basis van kenmerken die deelnemers delen met mensen die niet meespelen. Daarbij noemt Broers onder meer:
- postcodes;
- achternamen;
- andere indirect identificerende kenmerken.
Volgens de initiatiefnemer zouden kansspelen uitsluitend gebaseerd moeten zijn op individuele deelname, zodat niet-deelnemers achteraf niet kunnen vaststellen dat zij een prijs zijn misgelopen.
Minder reclame die inspeelt op gemiste prijzen
Daarnaast wil Broers strengere regels voor reclame-uitingen van loterijen. Reclames zouden volgens het voorstel niet langer mogen inspelen op het gevoel dat iemand een prijs heeft misgelopen doordat hij of zij niet deelnam.
Hiermee wil het burgerinitiatief voorkomen dat consumenten onder druk worden gezet om alsnog mee te gaan spelen uit angst een volgende prijs mis te lopen.
Niet gericht op een verbod van de Postcode Loterij
De commissie benadrukt in haar verslag dat het burgerinitiatief niet bedoeld is om de Nationale Postcode Loterij volledig te verbieden.
Volgens de initiatiefnemer gaat het juist om een hervorming van de huidige opzet. Daarnaast moeten de voorgestelde regels voorkomen dat vergelijkbare constructies in de toekomst ook bij andere loterijen worden toegepast.
Meer dan 43.000 steunbetuigingen
Om een burgerinitiatief in behandeling te laten nemen zijn minimaal 40.000 geldige steunbetuigingen nodig.
De commissie concludeert dat aan deze eis is voldaan. In totaal werden 43.296 steunbetuigingen ingediend. De geldigheid daarvan is gecontroleerd door middel van een aselecte steekproef.
Daarmee voldoet het initiatief aan de formele voorwaarden voor behandeling door de Tweede Kamer.
Commissie ziet geen belemmering voor behandeling
Naast het aantal steunbetuigingen onderzocht de commissie ook of het burgerinitiatief voldoet aan het zogenoemde tweejaarscriterium. Hierbij wordt bekeken of de Tweede Kamer in de afgelopen twee jaar al een definitief besluit heeft genomen over hetzelfde onderwerp.
Voor het eerste voorstel concludeert de commissie dat hiervan geen sprake is.
Bij het tweede voorstel constateert de commissie dat eerder wel een motie en een subamendement zijn aangenomen die raakvlakken hebben met het onderwerp. Toch vormt dat volgens de commissie geen belemmering, omdat het burgerinitiatief aanzienlijk verder gaat en een bredere strekking heeft dan de eerder behandelde voorstellen.
Behandeling door commissie Justitie en Veiligheid
Nu de commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven het initiatief ontvankelijk heeft verklaard, stelt zij de Tweede Kamer voor om het burgerinitiatief officieel in behandeling te nemen.
Wanneer de Tweede Kamer hiermee instemt, wordt het dossier doorgestuurd naar de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid. Die commissie zal vervolgens beoordelen hoe de voorgestelde wijzigingen van de Wet op de kansspelen verder worden behandeld.
Wat betekent dit voor de Postcode Loterij?
De beoordeling door de commissie betekent niet dat de regels rondom de Postcode Loterij direct veranderen. De Tweede Kamer moet eerst besluiten het burgerinitiatief daadwerkelijk te behandelen. Pas daarna kan worden gesproken over eventuele wetswijzigingen.
Wel laat de ontvankelijkverklaring zien dat het onderwerp voldoende maatschappelijk draagvlak heeft gekregen om politiek te worden besproken. Daarmee komt de discussie over de rol van psychologische beïnvloeding en FOMO bij loterijen opnieuw nadrukkelijk op de politieke agenda.
