Het Europees Hof van Justitie (HvJ-EU) heeft een belangrijke uitspraak gedaan die grote gevolgen kan hebben voor online platformen zoals YouTube. Volgens het Hof kunnen platformen hun bescherming tegen aansprakelijkheid verliezen wanneer zij een actieve commerciële rol spelen bij de verspreiding van content. De zaak draaide om gokreclames op YouTube, waarvoor Google in Italië een boete van €750.000 kreeg opgelegd.
De uitspraak kan verstrekkende gevolgen hebben voor de manier waarop online platformen omgaan met affiliate-content, gokreclames en andere commerciële uitingen.
Boete voor Google vanwege gokreclames
De procedure begon in juli 2022 toen de Italiaanse toezichthouder AGCOM Google een bestuurlijke boete oplegde van €750.000. Volgens de toezichthouder verschenen op vijf YouTube-kanalen video’s van affiliatewebsite Spike Slot waarin online casino’s werden gepromoot. Dat is in strijd met de Italiaanse wetgeving, die vrijwel alle vormen van gokreclame verbiedt.
Google verzette zich tegen de boete en stelde dat YouTube slechts een platform is waarop gebruikers zelf video’s plaatsen. Volgens het bedrijf trad YouTube uitsluitend op als hostingprovider en was het daarom niet verantwoordelijk voor de inhoud van de video’s.
Een rechtbank in Rome gaf Google aanvankelijk gelijk en vernietigde de boete.
Europese Hof moest duidelijkheid geven
De Italiaanse toezichthouder legde zich niet neer bij die uitspraak en stapte naar de hoogste bestuursrechter van Italië, de Consiglio di Stato. Die besloot vervolgens prejudiciële vragen voor te leggen aan het Europees Hof van Justitie.
Een belangrijk punt was of de Europese regels voor elektronische handel überhaupt van toepassing zijn op content waarin online kansspelen worden gepromoot. Kansspelen vallen namelijk grotendeels buiten deze richtlijn.
Het Europees Hof maakte hierbij een duidelijk onderscheid. Het aanbieden van online kansspelen valt inderdaad buiten de richtlijn, maar het technisch opslaan en beschikbaar stellen van video’s valt daar wel onder. Daardoor blijven de Europese regels voor hostingdiensten ook gelden wanneer video’s gokreclames bevatten.
“Deze uitspraak onderstreept waarom legale affiliates een onmisbare rol spelen binnen een gereguleerde kansspelmarkt. Betrouwbare affiliates informeren spelers over vergunde aanbieders en houden zich aan de geldende wet- en regelgeving.
Wanneer grote platformen commercieel betrokken zijn bij de verspreiding van content, mogen zij zich niet verschuilen achter een neutrale rol. Transparantie en verantwoordelijkheid zijn essentieel om spelers te beschermen en illegaal aanbod terug te dringen.”
Jos Ariaans, Casinospecialist bij LegaalNederlandscasino.nl
Wanneer is een platform geen neutrale hostingdienst meer?
De kern van de uitspraak draait om de vraag wanneer een platform nog als een neutrale tussenpersoon kan worden beschouwd.
Normaal gesproken genieten hostingdiensten bescherming tegen aansprakelijkheid wanneer zij uitsluitend technische diensten aanbieden. Deze bescherming stond eerder in de Europese Richtlijn inzake elektronische handel en is inmiddels opgenomen in artikel 6 van de Digital Services Act (DSA).
Volgens het Europees Hof vervalt deze bescherming echter wanneer een platform actief betrokken raakt bij de verspreiding of commerciële exploitatie van content.
Waarom Google volgens het Hof een actieve rol speelde
In deze zaak wees het Hof op meerdere omstandigheden die volgens de rechters aantonen dat Google meer deed dan alleen video’s opslaan.
Zo had Google:
- een overeenkomst gesloten met de betreffende contentmaker via het YouTube Partnership Program;
- afspraken gemaakt over het delen van advertentie-inkomsten;
- vooraf onderzoek gedaan naar het kanaal, waaronder de inhoud, populairste video’s, titels, beschrijvingen en andere metadata.
Volgens het Hof beschikte Google hierdoor over concrete kennis van de inhoud van de video’s. Daardoor kon het bedrijf zich voor deze specifieke kanalen niet langer beroepen op de status van een neutrale hostingprovider.
Mogelijke gevolgen voor affiliates en online platformen
De uitspraak kan grote gevolgen hebben voor platformen die inkomsten delen met contentmakers. Wanneer een platform actief meewerkt aan de verspreiding van commerciële content, kan het in bepaalde situaties mede verantwoordelijk worden gehouden voor overtredingen van nationale wetgeving.
Voor de online kansspelbranche is dit extra relevant. Veel affiliates publiceren content via platforms zoals YouTube, TikTok en andere sociale media. Wanneer platformen actief samenwerken met deze makers en inkomsten delen, kan de vraag ontstaan of zij eveneens aansprakelijk kunnen worden gesteld wanneer de content in strijd is met nationale reclameregels.
De uitspraak beperkt zich niet uitsluitend tot gokreclames. Ook andere sectoren waarin verboden of gereguleerde reclame voorkomt, kunnen met deze nieuwe uitleg van het Europees Hof te maken krijgen.
Google reageert teleurgesteld
Google heeft laten weten teleurgesteld te zijn over de uitspraak. Een woordvoerder verklaarde dat het bedrijf meer duidelijkheid nodig heeft over de reikwijdte van het arrest en de argumenten opnieuw zal aanvoeren bij de Italiaanse Raad van State.
De uiteindelijke beslissing over de opgelegde boete ligt nu opnieuw bij de Consiglio di Stato, die de zaak opnieuw moet beoordelen met inachtneming van de uitleg van het Europees Hof van Justitie.
Belangrijke uitspraak voor de Europese online gokmarkt
Het arrest van het Europees Hof van Justitie vormt een belangrijk precedent voor de aansprakelijkheid van online platformen binnen Europa. De uitspraak laat zien dat de bescherming van hostingdiensten niet onbeperkt is. Zodra een platform actief betrokken raakt bij de commerciële verspreiding van content, kan het zijn beroep op de aansprakelijkheidsvrijstelling verliezen.
Voor aanbieders van online kansspelen, affiliates en grote technologiebedrijven betekent dit dat de manier waarop samenwerkingen worden ingericht steeds belangrijker wordt. Ook toezichthouders binnen Europa zullen deze uitspraak waarschijnlijk gebruiken bij toekomstige handhaving rondom online gokreclames.
