In onze samenleving is gokken een algemeen geaccepteerde vorm van vermaak. Maar voor sommigen kan wat begint als onschuldig plezier, uitgroeien tot een ernstige gokverslaving. Op deze pagina werp ik een licht op de facetten van gokverslaving, inclusief de symptomen, oorzaken, gevolgen en hoe ermee om te gaan.

Wat is Gokverslaving?

Gokverslaving is een ernstige aandoening waarbij een persoon een oncontroleerbare drang heeft om te gokken. Deze drang blijft bestaan ondanks de negatieve gevolgen voor hun persoonlijke, professionele, of financiële welzijn. Het gaat verder dan het gelegenheidsspel of het recreatief gokken.

Kenmerkend voor een gokverslaving is het voortdurend achtervolgen van verliezen, liegen om gokgedrag te verbergen, en het onvermogen om te stoppen of te verminderen, zelfs wanneer men zich bewust is van de ernstige negatieve gevolgen. De verslaving kan leiden tot grove financiële problemen, problemen in relaties, en kan zelfs invloed hebben op de mentale gezondheid, zoals het veroorzaken van depressie of angststoornissen.

Gokverslaafden kunnen zich vaak niet beheersen en blijven gokken, ondanks pogingen om te stoppen. Het gokgedrag wordt een manier om te ontsnappen aan de realiteit of om met persoonlijke problemen om te gaan. De cyclus van gokken en het nastreven van verliezen kan extreem moeilijk te doorbreken zijn zonder professionele hulp.

Ik adviseer jonge mensen ook altijd om niet naar een casino te gaan, net zoals je tegen je kinderen zegt dat ze beter niet kunnen beginnen met roken. Ik wil anderen behoeden voor de valkuilen waar ik getuige van was.

Jos Ariaans, Casinospecialist bij LegaalNederlandscasino.nl – ex croupier

Symptomen van een gokverslaving

Een gokverslaving is moeilijk te herkennen. De symptomen zijn niet zo duidelijk als bij andere verslavingen zoals drank, drugs of eten. Ook kunnen veel van de symptomen ook aan andere oorzaken te wijten zijn. De verslaafde zelf zal ook vaak ontkennen dat hij of zij verslaafd is. Kortom, de diagnostiek is niet makkelijk voor de familie en kennissenkring.

Toch zijn er wel een aantal punten waaraan je een gokverslaving kan herkennen. Het Jellinek, de belangrijkste verslavingskliniek in Nederland, stelt dat je een verslaving hebt als je vier van de volgende symptomen vertoont:

  • Steeds hogere bedragen inzetten om bevrediging te voelen;
  • Irritatie als je niet kan gokken;
  • Mislukte pogingen om het gokken te minderen of stoppen;
  • Een obsessie hebben voor gokken;
  • Als je wilt gaan gokken na schrik, angst of depressieve gevoelens;
  • Na verlies juist meer gaan gokken;
  • Niet eerlijk zijn over hoe vaak en hoe lang je gokt.
  • Als jouw relatie of werk problemen ondervindt van jouw gokgedrag;
  • Geld lenen om het gokken te bekostigen.

Ben jij gokverslaafd?

Vaak ontkennen verslaafden het voor zichzelf, net als een roker of drinker ook niet zo snel zal toegeven dat hij of zij verslaafd is. Mocht je jezelf, een familielid of een kennis hierin herkennen, dan zijn er gelukkig een groot aantal hulpprogramma’s. Er worden ook zelfhulp programma’s geboden die nuttig zijn voor mild verslaafden. Dus als jij van gokken houd, denk dan goed na over de net genoemde symptomen en ga na of ze op jou van toepassing zijn.

Er is een internationaal erkende test die je kan doen om inzicht te krijgen in de mate van verslaving. Dat is de South Oak Gambling Screen. Deze is in Amerika ontwikkeld in de jaren tachtig van de vorige eeuw. De test bestaat uit een twintigtal vragen die te maken hebben met de symptomen die hierboven beschreven zijn. Een psycholoog of hulpverlener kan met die test aangeven of je wel of niet verslaafd bent, en in welke mate.

Er zijn inmiddels legio sites waar je zelf tests kan doen. Pas daar wel mee op, want niet alle tests zijn betrouwbaar. Zoek vooral naar tests van gerenommeerde klinieken en overheidsinstellingen. Een zelftest kan inzicht geven in jouw gebruik en aangeven of jij wellicht eens over je gokgedrag moet gaan nadenken, of in het ergste geval hulp moet gaan zoeken.

Voorbeeld van een South Oaks Gambling Screen-test

Oorzaken dat je niet kunt stoppen met gokken

De oorzaken van gokverslaving zijn divers:

  • Psychologische factoren: Stress, depressie en zelfbeeldproblemen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van een gokverslaving.
  • Biologische factoren: Genetische aanleg en hersenchemie spelen mogelijk ook een rol.
  • Sociale invloeden: De invloed van vrienden, familie en cultuur kan het gokgedrag beïnvloeden.

Gevolgen van een gokverslaving

De impact van gokverslaving is vaak verstrekkend:

  • Financiële problemen: Schuld en financiële instabiliteit zijn veelvoorkomende gevolgen.
  • Relatieproblemen: Gokverslaving kan relaties met dierbaren beschadigen.
  • Gezondheidsproblemen: Stress, depressie en angststoornissen zijn mogelijke gezondheidseffecten.
  • Professionele problemen: Werkprestaties kunnen lijden onder de verslaving.
Gokverslaving kan relaties met dierbaren beschadigen

Behandeling van een gokverslaving

Probeer in eerste instantie zelf je gedrag te veranderen. Er zijn soms alternatieve bezigheden te bedenken op momenten dat je een bepaalde behoefte wilt bevredigen, of angst wilt wegnemen. Gok jij bijvoorbeeld omdat je de adrenaline kick nodig hebt, probeer dan eens te gaan karten, mountainbiken of bergbeklimmen. Daar kan je net zo een kick van krijgen, zonder dat je veel geld kwijt bent.

Gok jij omdat je jezelf verveelt? Probeer dan eens een andere hobby of passie te ontwikkelen. Muziek, sporten, schilderen, of tekenen. Er zijn tal van bezigheden te bedenken, die je alleen of in groepsverband kan doen die minder schadelijk zijn dan gokken.

Mocht dat niet lukken, dan is het zaak om professionele hulp in te schakelen. Er zijn veel programma’s die jou kunnen helpen bij de gokverslaving. Praatgroepen kunnen bijvoorbeeld heel verfrissend zijn – in contact komen met lotgenoten verlicht vaak de druk die je op jezelf voelt. Je arts kan je ook goed op weg helpen – soms zijn er andere onderliggende stoornissen zoals ADHD of depressie die de verslaving veroorzaken.

In dat laatste geval zal je doorverwezen worden naar psychologische hulp. Zij werken meestal met Cognitieve Gedragstherapie. Dat is een wereldwijd erkende en succesvolle techniek om mensen van verslavingen af te helpen. Het focust op het herkennen en beïnvloeden van je eigen gedrag. Een therapie kan ook in groepsvorm, met de partner of met familie samen worden afgenomen.

Therapieën zoals cognitieve gedragstherapie kunnen effectief zijn. Maar ook andere manieren zoals:

  • Zelfhulpgroepen: Groepen als Gamblers Anonymous bieden steun en gemeenschap.
  • Medicatie: Voor de behandeling van bijbehorende aandoeningen zoals depressie.
  • Financieel Advies: Beheer van financiën is vaak een belangrijk onderdeel van het herstelproces.
Gamblers Anonymous website

Preventie van gokverslaving

Voorkomen is beter dan genezen. De volgende punten kunnen helpen dat het gokken uit de hand gaat lopen.

  • Bewustzijn en educatie: Voorlichting over de risico’s en gevolgen van gokken.
  • Beperkingen en controle: Het instellen van grenzen aan gokactiviteiten.
  • Vroege interventie: Snelle herkenning en behandeling van vroege symptomen.

Hier vind je hulp

  • HANDS, dit instituut biedt vierentwintig uur per dag (telefonische) hulp. Het staat voor Human Assistance Network for Daily Support.
  • Hervitas, Hervitas is beschikbaar voor mensen met een gok- of gameverslaving. Daarnaast bieden ze ook hulp voor mensen die in de directe omgeving iemand kennen met een gokverslaving.
  • AGOG, Anonieme Gokkers Omgeving Gokkers biedt gratis en anonieme hulp voor iedereen met een gokverslaving. Ze organiseren bijeenkomsten over het gehele land en hebben geen wachtlijsten.
  • Jellinek, Jellinek is een van de grootste instellingen in Nederland voor zorg bij verslaving. Ze bieden hulp bij gokproblemen en hebben veel informatie beschikbaar.
Jellinek is een van de grootste instellingen voor zorg bij verslaving

Online zelfhulp

Het al eerder genoemde Jellinek, onderdeel van de Arkin Groep, is Nederlands bekendste kliniek voor behandeling van verslavingen. Zij hebben een online zelfhulp programma samengesteld voor mensen die licht gokverslaafd zijn.

Het programma duurt zes weken, en is een vorm van gedragstherapie. Je bepaalt je doel: verminderen of stoppen. Daarnaast hou je een dagboek bij om jouw eigen gedragspatronen in kaart te brengen en zet je doelen voor jezelf. Verder heb je contact met andere hulpzoekenden via een online forum.

Jezelf inschrijven bij Cruks, zorgt er in ieder geval voor dat je niet meer wordt toegelaten in een fysiek of online casino.

Persoonlijke ervaringen

Ik heb jaren als blackjack dealer gewerkt in een Golden Ten casino. Daardoor heb ik zelf veel ervaring met mensen die een gokprobleem hebben. Ik kan zelfs toegeven dat ik ook erg gevoelig ben geweest en graag een gokje waagde. Het vreemde is, dat zeker meer dan de helft van de dealers en croupiers waar ik mee gewerkt heb, zelf gokverslaafd waren. Dit is vreemd, want je ziet mensen dag in, dag uit verliezen. Door zoveel met een spel bezig te zijn, krijg je toch het gevoel dat het te verslaan is. Ook spelers kennen het gevoel dat een spel echt wel winnend te spelen is. Onzin natuurlijk, want de bank (het casino) heeft met ieder spel een procentueel voordeel.

Gelukkig mogen de werknemers van Holland Casino niet gokken in hun eigen casino. Dat voorkomt al veel problemen. Maar vraag het maar eens aan een croupier, ze gaan maar wat graag naar het buitenland om een gokje te wagen.

Casino croupier illustratie

Ook veel spelers die bij ons kwamen spelen, konden er niet meer mee stoppen. Het begon vaak als een leuk uitje, maar op den duur werd het een obsessie. Lees als voorbeeld het verhaal van het verslaafde echtpaar. Het verlies terug winnen of die ene grote klapper maken; iedereen had wel een reden om door te gaan. Helaas heb ik veel spelers en collega’s in de problemen zien komen. Bedrijven werden vergokt en menig relatie ging er aan kapot.

Als ex-croupier heb ik dus de donkere zijde van gokken van dichtbij meegemaakt. De verhalen, verliezen en worstelingen, maken dat ik mensen wil waarschuwen voor deze vaak onzichtbare verslaving.

Ga je toch gokken wees dan bewust van het feit dat er geen manieren zijn om het casino te verslaan. Natuurlijk ga je wel eens met winst naar huis, maar op de lange duur is dit bijna onmogelijk. Denk nu niet dat je door het woordje “bijna” toch een kans maakt. Kijk naar de gebouwen van Holland Casino of de gigantische casino’s in Las Vegas, ze zijn allemaal gebouwd van het geld dat gokkers achterlaten.

Veelgestelde vragen

Is gokverslaving te genezen?

Hoewel gokverslaving een chronische aandoening kan zijn, is het behandelbaar. Met de juiste behandeling en ondersteuning kunnen mensen leren hun gokgedrag te beheersen en een gezond leven te leiden. Dit kan therapie, medicatie, zelfhulpprogramma’s, en veranderingen in levensstijl omvatten. Belangrijk is dat de betrokken persoon bereid moet zijn om hulp te zoeken en zich in te zetten voor herstel.

Hoe kan ik iemand helpen die worstelt met gokverslaving?

Het belangrijkste is om steun te bieden zonder het gokgedrag te oordelen of te bevorderen. Moedig de persoon aan om professionele hulp te zoeken, zoals een therapeut gespecialiseerd in gokverslaving. Bespreek de mogelijkheid van Cruks.

Zijn online gokspellen net zo verslavend als traditioneel gokken?

Ja, online gokspellen kunnen even verslavend zijn als traditioneel gokken. Ze zijn gemakkelijk toegankelijk en kunnen dezelfde gedragspatronen veroorzaken.

Hoe kan ik het risico op gokverslaving verminderen?

Voorkom gokverslaving door zelfbewust te zijn, grenzen te stellen aan tijd en geld besteed aan gokken, bewust te zijn van de risico’s. Zoek hulp bij de eerste tekenen van een probleem.

Geschreven door Jos Ariaans

Dit artikel is geschreven door Jos Ariaans. Hij is specialist op het gebied van legale online casino’s in Nederland. Jos heeft jarenlang in casino’s gespeeld en gewerkt. Hij is een ervaringsdeskundige pur sang!

Meer informatie over Jos