Het WODC publiceerde op 25 augustus 2026 de derde meting naar deelname aan kansspelen en risicovol speelgedrag onder Nederlanders. Bijna 7.000 Nederlanders van 16 jaar en ouder namen deel aan het onderzoek. Een van de interessantste uitkomsten gaat over de vraag of online spelers eigenlijk weten of zij op een legale of illegale website spelen.
Van de ondervraagde online spelers geeft 67% aan uitsluitend op legale websites te spelen. Daarnaast zegt 7% ook weleens (bewust) op illegale websites te spelen. Opvallender is misschien nog wel de resterende groep: 26% weet niet of de websites waarop zij spelen legaal of illegaal zijn. Dat percentage is zelfs hoger geworden ten opzichte van 2025, toen 24% aangaf dit niet te weten.
Een infographic uit het onderzoeksrapport van WODC. Hier is te zien dat het onderscheiden van legaal en illegaal steeds lastiger wordt voor consumenten.
Consumenten herkennen legaal en illegaal niet altijd
Sinds de opening van de gereguleerde online kansspelmarkt is kanalisatie een belangrijk uitgangspunt van het Nederlandse kansspelbeleid. Mensen die willen gokken, moeten zoveel mogelijk terechtkomen bij aanbieders met een vergunning van de Kansspelautoriteit.
Dat klinkt eenvoudig, maar online is het onderscheid lang niet altijd duidelijk. Illegale aanbieders zijn via zoekmachines goed vindbaar en proberen soms bewust de indruk te wekken dat zij legaal in Nederland actief zijn. Ook komen zij stelselmatig naar voren op social media. Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat een aanzienlijke groep spelers zelf niet weet of zij legaal of illegaal speelt. Daardoor wordt vindbaarheid en herkenbaarheid van het legale aanbod extra belangrijk.
Reclameverbod mag vindbaarheid niet onmogelijk maken
Dat onderscheid wordt ook door het kabinet gemaakt. Staatssecretaris Claudia van Bruggen kondigde in juni aan toe te willen werken naar een verdergaand verbod op reclame voor online kansspelen.
Tegelijkertijd erkent zij dat niet alle vormen van vindbaarheid kunnen verdwijnen. In haar voortgangsbrief aan de Tweede Kamer schrijft zij dat bij een reclameverbod naar verwachting niet alle reclame voor online gokken verdwijnt. Reclames van illegale goksites zijn immers nu al verboden, maar blijven desondanks zichtbaar.
Om te voorkomen dat mensen die reeds geïnteresseerd zijn in online kansspelen vervolgens bij illegale aanbieders terechtkomen, voorziet de staatssecretaris daarom in zeer beperkte en strikt begrensde uitzonderingen. Zij noemt daarbij onder meer reclame via de eigen website van een vergunninghouder en reclame die voortkomt uit expliciete zoekopdrachten naar online goksites. Ook de rol van affiliates wordt volgens de brief meegenomen bij de verdere uitwerking.
Het nieuwe WODC-onderzoek laat zien waarom die uitzondering erg relevant is. Wanneer ruim een kwart van de online spelers niet weet of een website legaal is, is het van belang dat iemand die bewust zoekt naar online gokken betrouwbare informatie over het legale aanbod kan vinden.
Waarom affiliates daarbij een rol kunnen spelen
Ik schreef eerder al over het belang van affiliates bij een verdergaand reclameverbod. De nieuwe cijfers versterken wat mij betreft dat argument.
Een consument die bijvoorbeeld in Google zoekt naar ‘online casino Nederland’ heeft een duidelijke ‘koopintentie’. Hij kan op zoek zijn naar een overzicht: welke aanbieders hebben een Nederlandse vergunning, welke bescherming geldt daar en hoe kan ik legaal en illegaal aanbod van elkaar onderscheiden?
Daar kunnen legale affiliates een functie vervullen. Goede affiliate- en informatiesites kunnen:
- Meerdere legale vergunninghouders naast elkaar tonen, in plaats van uitsluitend het eigen aanbod van één casino;
- Duidelijk uitleggen welke aanbieders over een vergunning van de Kansspelautoriteit beschikken;
- Consumenten informeren over de verschillen tussen legaal en illegaal gokken en de bescherming die bij legaal aanbod geldt;
- Waarschuwen voor illegale websites en misleidende praktijken;
- Informatie bieden over verantwoord spelen, Cruks en hulp bij gokproblemen.
Wat verdwijnt, wordt niet legaal vervangen
Daarbij speelt nog een ander risico. Wanneer legale vergunninghouders en legale affiliates steeds minder zichtbaar mogen zijn, betekent dit niet automatisch dat ook illegale goksites uit de zoekresultaten verdwijnen.
Het kabinet constateert dat zelf ook. Voor illegale aanbieders geldt het reclameverbod immers feitelijk al: zij mogen helemaal geen reclame maken voor hun aanbod in Nederland. Toch zijn deze partijen online nog altijd goed vindbaar.
Wanneer legale informatie uit zoekresultaten wordt verdrongen, ontstaat daarom het risico dat de vrijgekomen ruimte juist door illegale websites wordt ingenomen. Dat zou vanuit kanalisatie bezien een onwenselijk effect zijn.
Nieuwe cijfers verdienen aandacht bij uitwerking reclameverbod
26% van de online spelers weet niet of de website waarop wordt gespeeld legaal of illegaal is. Juist daarom lijkt het verstandig om bij de verdere uitwerking van het reclameverbod voldoende ruimte te behouden voor betrouwbare informatievoorziening en gerichte vindbaarheid. Daar kunnen vergunninghouders zelf een rol in spelen, maar ook legale affiliates.
Als consumenten toch op zoek gaan naar online kansspelen, is het uiteindelijk in het belang van consumentenbescherming én kanalisatie dat zij zo eenvoudig mogelijk kunnen herkennen waar het legale aanbod te vinden is.
