Bulgarije gaat vergunningen introduceren voor casino affiliates. Affiliates die reclame willen maken voor online casino’s moeten daar straks over een vergunning beschikken. Zo’n vergunning wordt voor vijf jaar verleend en kost €6.000. Dat roept natuurlijk de vraag op: zou een vergelijkbaar systeem ook in Nederland kunnen werken?
Er zitten absoluut voordelen aan. Tegelijkertijd denk ik dat een vergunningstelsel voor affiliates in Nederland ingewikkelder zou zijn dan het op het eerste gezicht lijkt. En belangrijker nog: welk probleem zouden we er precies mee oplossen?
Een vergunning geeft affiliates meer zekerheid
Laat ik beginnen met een belangrijk voordeel. Een vergunning kan affiliates zekerheid bieden. Dat geldt zeker wanneer Nederland, net als Bulgarije, zou kiezen voor een vergunningstermijn van vijf jaar. Een affiliate weet dan dat hij gedurende een langere periode binnen een duidelijk gereguleerd kader kan opereren. Dat maakt investeringen in websites, personeel en compliance beter planbaar.
Daarnaast zou een vergunning een deel van de verantwoordelijkheid kunnen weghalen bij Nederlandse online casino’s. Op dit moment zijn vergunninghouders in belangrijke mate verantwoordelijk voor de wijze waarop hun affiliate partners reclame voor hen maken. Daar valt iets voor te zeggen, maar het zorgt ook voor extra controlewerk bij aanbieders die toch al met een behoorlijk pakket aan wettelijke verplichtingen te maken hebben.
Wanneer affiliates rechtstreeks onder toezicht van de Kansspelautoriteit zouden vallen, verschuift een deel van die verantwoordelijkheid naar de affiliate zelf. Dat is op zichzelf geen gekke gedachte.
Maar geef je een vergunning per website of per bedrijf?
Daar begint direct de complexiteit. Stel dat de Kansspelautoriteit een vergunning zou verlenen per website. Dan kan een vergunningstelsel behoorlijk duur worden, zeker wanneer de kosten vergelijkbaar zouden zijn met de €6.000 die in Bulgarije wordt genoemd.
Affiliates zijn bovendien veel sterker dan operators afhankelijk van de grillen van Google. Een website kan jarenlang uitstekend presteren en vervolgens na een algoritme-update een groot gedeelte van zijn posities en bezoekers verliezen.
Affiliates moeten daarom kunnen inspelen op veranderingen in de markt. Ze starten nieuwe websites, bouwen bestaande websites om of besluiten hun aandacht naar een ander domein te verplaatsen. Wanneer voor iedere afzonderlijke website opnieuw duizenden euro’s betaald moet worden, kan dat vooral voor kleinere affiliates een probleem worden. En juist daar moet je mee oppassen…
Kleine legale affiliates hebben ook waarde
Een markt waarin uiteindelijk alleen enkele grote affiliate bedrijven overblijven, lijkt mij niet per definitie wenselijk. Iedere consument die via een kleine legale affiliatewebsite uiteindelijk bij een legaal Nederlands online casino terechtkomt in plaats van bij een illegale aanbieder, is wat mij betreft mooi meegenomen.
Een duur vergunningstelsel kan het tegenovergestelde bereiken. Kleine partijen kunnen besluiten dat de Nederlandse markt financieel niet meer interessant is. In het slechtste geval kunnen sommige website-eigenaren zelfs besluiten zich dan maar op illegale aanbieders te richten. Dan bereik je met regulering precies het tegenovergestelde van wat je wilde bereiken.
Een bedrijfsvergunning klinkt logischer, maar geeft ander werk
Een vergunning per affiliate bedrijf zou daarom waarschijnlijk logischer zijn. Maar ook dan ontstaan praktische vragen. Bijvoorbeeld: Een affiliate bedrijf moet gedurende een vergunningstermijn van bijvoorbeeld vijf jaar nieuwe websites kunnen lanceren. Er zou dus een systeem moeten komen waarmee bestaande vergunninghouders nieuwe domeinen kunnen aanmelden bij de Kansspelautoriteit.
Vervolgens moet worden bepaald wat de toezichthouder daarmee doet. Wordt iedere website vooraf gecontroleerd? Mag een website direct online? Moeten grote wijzigingen worden gemeld? Wat gebeurt er bij de verkoop of aankoop van een domein? Dat is allemaal op te lossen, maar het betekent wel extra administratie en toezicht.
De vraag is dan ook of de Kansspelautoriteit zit te wachten op deze extra workload, en vooral of die workload in verhouding staat tot het probleem dat ermee wordt opgelost.
Hebben we in Nederland eigenlijk een probleem met legale affiliates?
Dat is misschien wel de belangrijkste vraag. Sinds de opening van de Nederlandse gereguleerde markt in 2021 hebben we simpelweg geen excessen gezien binnen de legale Nederlandse affiliatebranche. Dat is inmiddels een periode van bijna vijf jaar waarin affiliates die samenwerken met Nederlandse vergunninghouders zich netjes aan de geldende wet- en regelgeving houden en veranderingen daarin steeds goed hebben weten te verwerken. En dat is eigenlijk best bijzonder. In een sector waarin de regels de afgelopen jaren regelmatig zijn gewijzigd en aangescherpt, is er binnen de legale affiliatebranche geen sprake geweest van grote incidenten of structurele problemen.
Zonder onszelf te veel op de borst te kloppen, denk ik dat ook het KVA daar een bijdrage aan heeft geleverd. Binnen de sector is veel aandacht voor verantwoord adverteren, compliance en het tijdig aanpassen van websites wanneer regelgeving verandert.
Als een sector al bijna vijf jaar zonder excessen functioneert, moet je je afvragen of het introduceren van een compleet nieuw vergunningstelsel noodzakelijk en proportioneel is.
Legaal en illegaal zijn voor aanbieders en toezichthouder goed te onderscheiden
Daar komt nog iets anders bij ook. Nederland is een relatief kleine kansspelmarkt met ongeveer dertig legale online aanbieders. De kenmerken van het legale aanbod zijn bovendien behoorlijk duidelijk. Denk aan identiteitsverificatie, stortingslimieten, beperkingen rond bonussen en reclame en alle andere verplichtingen waaraan Nederlandse vergunninghouders moeten voldoen.
Voor Nederlandse aanbieders en de Kansspelautoriteit is het daardoor goed vast te stellen of een affiliate samenwerkt met legaal Nederlands aanbod of juist reclame maakt voor illegale kansspelaanbieders. De gereguleerde markt is overzichtelijk en de groep vergunninghouders is beperkt en duidelijk afgebakend.
Daarmee ontbreekt ook vanuit toezichtsperspectief een deel van de noodzaak voor een apart vergunningstelsel voor affiliates. Er is in Nederland geen enorm en ondoorzichtig landschap van legale operators waarvoor eerst via een aparte affiliatevergunning duidelijkheid moet worden gecreëerd.
Helpt een affiliate vergunning tegen illegaal gokken?
In Bulgarije wordt het vergunningstelsel onder andere ingezet in de strijd tegen illegale kansspelen. Dat is begrijpelijk. Maar of een affiliatevergunning in Nederland daadwerkelijk zou helpen om het illegale aanbod terug te dringen, is een andere vraag. Sterker nog: een verkeerd ingericht systeem kan een averechts effect hebben.
Wanneer hoge kosten en administratieve verplichtingen ervoor zorgen dat tientallen kleinere legale websites verdwijnen, ontstaat er simpelweg meer ruimte in Google voor websites die illegale casino’s promoten. Voor consumenten kan de situatie daardoor uiteindelijk juist onoverzichtelijker worden. Minder legale affiliatewebsites betekent immers niet automatisch minder vraag naar informatie over online casino’s. Het kan er wel toe leiden dat illegale websites een groter deel van die zoekvraag opvangen.
Een affiliatevergunning heeft daarom alleen zin wanneer die laagdrempelig genoeg is om legale partijen binnen het gereguleerde ecosysteem te houden. Het doel moet immers zijn om consumenten zoveel mogelijk richting het legale aanbod te begeleiden, niet om de drempel voor legale affiliates zo hoog te maken dat een groot deel van hen afhaakt.
Vergunning voor casino affiliates: interessant, maar is het nodig?
Een vergunningstelsel voor casino affiliates kán in Nederland werken. Het kan affiliates meer zekerheid geven, verantwoordelijkheden duidelijker verdelen en de Kansspelautoriteit rechtstreeks toezicht laten houden op partijen die een belangrijke rol spelen in de online kansspelmarkt. Maar daar staat behoorlijk wat tegenover.
Een vergunning per website lijkt mij vanwege de kosten en de afhankelijkheid van Google moeilijk werkbaar. Een vergunning per bedrijf is logischer, maar vereist vervolgens een flexibel systeem voor het toevoegen en verwijderen van websites en brengt extra toezicht en administratie met zich mee.
En uiteindelijk blijft voor mij de belangrijkste vraag: welk probleem proberen we ermee op te lossen? Nederland heeft een kleine, overzichtelijke gereguleerde kansspelmarkt. De legale affiliatebranche functioneert inmiddels bijna vijf jaar zonder excessen. Tegelijkertijd hebben we wél een serieus probleem met illegale aanbieders en affiliates die deze partijen actief promoten.
De zekerheid van een vijfjarige vergunning zou voor legale affiliates absoluut aantrekkelijk kunnen zijn. Maar als we kijken naar waar toezichtscapaciteit en regelgeving op dit moment het meeste verschil kunnen maken, ligt de prioriteit denk ik ergens anders. Of, iets minder formeel geformuleerd: we’ve got bigger fish to fry.
